Co to jest IRATA?

International IRATA-Industrial Rope Access Trade Association. W dosłownym tłumaczeniu oznacza: Międzynarodowe Branżowe Stowarzyszenie Przemysłowego Dostępu Linowego*. Pomysł zorganizowania takiego stowarzyszenia w Wielkiej Brytanii powstał pod koniec lat 80. z inicjatywy kilku osób i przedsiębiorstw zaangażowanych w wykorzystywanie technik dostępu linowego do celów przemysłowych. IRATA opracowała procedury bezpieczeństwa związane z wykonywaną pracą na wysokości oraz system szkolenia i oceny specjalistów dostępu linowego. System ten jest obecnie uznawany za najlepszy na Świecie i powszechnie akceptowany.

IRATA jest stowarzyszeniem, które zajmuje się wdrażaniem standardu bezpiecznej pracy na wysokości metodą dostępu linowego przez udzielanie akredytacji firmom oraz wystawianie certyfikatów specjalistom wyszkolonym na kursach organizowanych przez firmy akredytowane. Akredytacja ta jest udzielana na prace / Operator/ lub na szkolenia /Trainer/. Aby uzyskać akredytację na prace trzeba wprowadzić wymagane procedury, posiadać odpowiedni sprzęt oraz zatrudniać specjalistów posiadających certyfikaty IRATA. Firmy posiadające akredytację IRATA mogą wykonywać usługi na terenie UE oraz innych krajów. Obecnie w IRATA jest zrzeszonych ponad 100 firm z akredytacją. Większość z nich znajduje się na terenie Wielkiej Brytanii /ok. 50 %/. Pozostałe kraje gdzie znajdują się firmy z akredytacją IRATA to: Australia, Singapur, Malezja, Iran, Republika Południowej Afryki, Brazylia, USA, Kanada, Belgia, Holandia, Luksemburg, Szwajcaria, Rumunia, Słowenia, Hiszpania, Rumunia, Litwa. W 2006 roku do tego elitarnego klubu dołączyła Polska za pośrednictwem firmy Rock Master, która posiada akredytacje na szkolenia.

Na Świecie jest ponad 20 000 specjalistów dostępu linowego z certyfikatem IRATA. Specjaliści Ci są podzieleni na 3 poziomy w zależności od ich umiejętności i doświadczenia. Poziom I to osoby bez doświadczenia w pracy na linach, które ukończyły 4 dniowy kurs w akredytowanej firmie i zdały pozytywnie egzamin przed uprawnionym przez IRATA egzaminatorem / tzw. Asesor/. Po uzyskaniu udokumentowanego w Książce Pracy /tzw. Logbook/ doświadczenia w pracy na linie – przepracowane min. 1000 godz., Specjalista Poziomu I może uczestniczyć w kolejnym kursie na Poziom II. Posiadanie takiego certyfikatu jest poświadczeniem wysokich kwalifikacji specjalisty. Taka osoba może pracować wszędzie na Świecie, ponieważ większość poważnych prac na wysokości jest zlecana przez międzynarodowe koncerny, zwłaszcza związane z eksploatacja ropy naftowej. Poziom III jest związany z najwyższymi kwalifikacjami Specjalisty dostępu linowego. Aby go zdobyć trzeba ukończyć kolejny kurs oraz zdać bardzo wymagający egzamin. Poziom III to przede wszystkim obowiązki i odpowiedzialność. Do specjalisty poziomu III należy: stały nadzór bezpośredni nad innymi specjalistami dostępu linowego, bieżąca ocena ryzyka związana z wykonywanymi pracami, codzienne szkolenie stanowiskowe przed rozpoczęciem prac, opracowanie procedur ratowniczych i zapewnienie odpowiedniego sprzętu ratowniczego, kontrola stanu technicznego sprzętu i urządzeń oraz dopuszczenie pracowników do pracy m. in. przez sprawdzenie ważności szkoleń lub badań lekarskich. Certyfikaty IRATA SA ważne 3 lata. Po tym specjalista musi zaliczyć 2 dniowe szkolenie okresowe i zdać ponownie egzamin. Jeżeli tego nie zrobi na czas traci uprawnienia.

IRATA jest systemem dobrowolnym. Klient, który ma zamiar zlecić prace nie musi wybierać firmy z akredytacją IRATA. Jednak posiadany system jakości i najwyższy poziom bezpieczeństwa skłania klienta do wyboru firmy z akredytacją. Obecnie w Wielkiej Brytanii i innych krajach IRATA zdobyła sobie takie uznanie, że poważne zlecenia są kierowane tylko do firm akredytowanych, które z kolei są zobowiązane do zatrudniania wyłącznie specjalistów dostępu linowego z certyfikatem IRATA.

10 głównych zasad bezpiecznego dostępu linowego w standardzie IRATA

  • System podwójnych lin ,wszystkie operacje muszą być wykonywane przy użyciu dwóch urządzeń asekuracyjnych: roboczego i asekuracyjnego.
  • Urządzenie asekuracyjne umiejscowione wysoko.
  • Nadzór dostosowany do umiejętności pracownika, wykonywanego zadania i warunków atmosferycznych.
  • Zachowany stały kontakt wzrokowo-głosowy pomiędzy pracownikami.
  • Ocena ryzyka i procedury ratownicze dostosowane do okoliczności i przekazane wszystkim pracownikom.
  • Codzienne szkolenie stanowiskowe, zrealizowane i zarejestrowane.
  • Wcześniejsze przygotowanie miejsca pracy i planowanie czynności, znajomość metod ratowniczych i ewentualne próby praktyczne.
  • Sprzęt ratowniczy łatwo dostępny w razie potrzeby.
  • Odpowiednio wyszkoleni i wykwalifikowani pracownicy, znający zasady pierwszej pomocy.
  • Możliwość identyfikacji i codzienne sprawdzanie sprzętu przed zastosowaniem.
  • * Dostęp linowy/dużo lepsza nazwa niż alpinizm przemysłowy/, który obecnie z alpinistami nie ma nic wspólnego /no może czasami/. W pracach na wysokości wyróżnia się dostęp linowy i dostęp budowlany. Dostęp linowy to: zjazd i wychodzenie po linie oraz technika sztucznych ułatwień w pionie i poziomie. Dostęp budowlany to: wspinaczka i trawersowanie po elementach konstrukcyjnych jak drabiny, rusztowania, kratownice, dachy itp. oraz techniki autoasekuracji, pracy w podparciu, pracy w ograniczeniu.

    IRATA opracowała system szkolenia i oceny pracowników zaangażowanych prace wykorzystujące dostęp linowy-Alpinizm przemysłowy. System ten jest obecnie uznawany za najlepszy na świecie i jest powszechnie akceptowany.

    Opracowując swój system IRATA obrała nadrzędne cele takie jak:

  • Poprawa bezpieczeństwa w przemyśle wykorzystującym prace z zakresu dostępu linowego
  • Stworzenie zestawu norm i standardów oraz wymagań i wskazówek dotyczących szkolenia w zakresie alpinizmu przemysłowego
  • Stworzenie systemu odpowiedniej oceny oraz rejestracji techników.
  • Dzięki rygorystycznemu przestrzeganiu wszystkich zasad obowiązujących w systemie IRATA nie odnotowano do tej pory żadnego wypadku śmiertelnego. Przedstawicielem tego systemu w Polsce jest firma Rock Master prowadząca szkolenia w zakresie alpinizmu przemysłowego, która dołączyła do elitarnego klubu firm akredytowanych przez IRATA. Obecnie IRATA dynamicznie rozwija się i istnieje w takich krajach jak: Wielka Brytania, USA, Kanada, RPA, Australia, Brazylia, Belgia i Holandia, Szwajcaria, Malezja i Singapur.

    Co to jest dostęp linowy?

    Dostęp linowy to rodzaj pracy w podwieszeniu lub w podparciu, który wykształcił się poprzez wykorzystanie technik wspinaczkowych i jaskiniowych do pracy. W dostępie linowym wykształcił się pewien protokół bezpieczeństwa, który opiera się na następujących rygorystycznie przestrzeganych zasadach bezpiecznego postępowania:

  • Jakiekolwiek działania muszą być prowadzone przez minimum dwóch techników
  • Wszyscy technicy zostali niezależnie ocenieni przez asesorów stowarzyszonych w IRATA
  • Szkolenie obejmuje procedury ratownicze
  • Cały sprzęt stosowany w dostępie linowym jest ściśle kontrolowany, przeglądany oraz konserwowany
  • Wszyscy technicy dostępu linowego muszą mieć dwie liny, a każda z nich musi mieć swój indywidualny punkt kotwiczący
  • Każdy technik pracujący na linie musi mieć zabezpieczający mechanizm zjazdowy oraz odpowiednie urządzenie asekuracyjne / samozaciskowe/
  • Wszystkie dodatkowe narzędzia do pracy muszą być zabezpieczone poprzez przypięcie linkami bezpieczeństwa do uprzęży technika
  • Jakie korzyści przynosi dostęp linowy?

    Systemy linowe można szybko instalować oraz rozmontowywać, dzięki czemu zapewniają minimalne zakłócenia w pracy. Sprawia to, że dostęp linowy staję się praktyczny, bardzo efektywny pod względem kosztów dla klientów, których przyciąga także wzorcowy wręcz protokół bezpieczeństwa. Czas poświęcony na dostosowanie miejsca pracy do wymagań protokołu bezpieczeństwa przekłada się na minimalizowanie wystawienia techników na ryzyko upadku z wysokości.

    Kto może zostać członkiem IRATA

    Akredytacje IRATA mogą uzyskać firmy, które chcą wykonywać prace na wysokości metodą dostępu linowego zgodnie z najwyższymi standardami bezpieczeństwa. Firma Rock Master będzie pomagać w uzyskiwaniu informacji oraz wprowadzaniu procedur w tym zakresie.